HomeNewsArticle

BÀN GIAO VÀ ĐƯA HỆ THỐNG BKRAD VÀO SỬ DỤNG TỪ 1/10/2016


 Nguyễn Ngọc Hiếu - 27/06/2017 |   Lượt xem: 59

Vào 16h00 ngày 30/9/2016 tại Bộ Khoa học và Công nghệ đã diễn ra lễ bàn giao kết quả đề tài NCKH "hệ thống quản lý và giám sát các nguồn phóng xạ theo thời gian thực" giữa Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội và Cục An toàn bức xạ hạt nhân. Ngay sau đó là buổi họp báo giới thiệu sản phẩm thương mại "hệ thống quản lý và giám sát từ xa các nguồn phóng xạ sử dụng di động". Hệ thống này sẽ được Cục ATBXHN chính thức đưa vào sử dụng từ 1/10/2016.

       

Họp báo giới thiệu sản phẩm BKRAD

Hệ thống bao gồm các thiết bị giám sát được gắn trên thiết bị chứa nguồn phóng xạ  -- loại Projector dùng để chụp ảnh phóng xạ trong kỹ thuật kiểm tra đánh giá không phá hủy (NDT). Ở Việt Nam hiện đang dùng phổ biến loại Projector 880 và 660 chứa nguồn phóng xạ có hoạt độ từ khoảng 15Ci đến 150Ci. Theo Thông tư số 14/2003/TT-BKHCN thiết bị này được xếp vào nhóm 2, tức là có chứa nguồn phóng xạ có mức độ nguy hiểm trên trung bình. Theo Thông tư 23/2010/TT-BKHCN việc lưu trữ, vận chuyển và sử dụng thiết bị này được quy định mức an ninh B. Cụ thể các thiết bị này sẽ phải được gắn thiết bị quản lý giám sát nguồn phóng xạ với các yêu cầu về chức năng được quy định cụ thể trong thông tư 13/2015/TT-BKHCN.

                           

Thiết bị chụp ảnh công nghiệp: Projector 880

Để tăng cường việc đảm bảo an toàn – an ninh cho các thiết bị này, từ đầu năm 2013, Bộ KHCN đã giao cho Trường ĐHBK Hà Nội nghiên cứu phương án khả thi và đề xuất nhiệm vụ thực hiện. Tháng 10/2014, đề xuất nhiệm vụ KHCN của Trường ĐHBKHN đã được Bộ KHCN phê duyệt cho triển khai thực hiện trong khuôn khổ một đề tài NCKH độc lập cấp Quốc gia. Mục tiêu chính là thiết kế chế tạo thành công hệ thiết bị quản lý và giám sát nguồn phóng xạ theo thời gian thực và chuyển giao kết quả cho Cục ATBXHN, Bộ KHCN sử dụng trong thực tế.

Sau 24 tháng triển khai thực hiện nhiệm vụ, Trường ĐHBK Hà Nội và nhóm nghiên cứu thuộc Viện Điện tử - Viễn thông đã hoàn thành nhiệm vụ thiết kế chế tạo hệ thống quản lý và giám sát nguồn phóng xạ, được lấy tên là hệ thống BKRAD (Bach Khoa Radiation Source Monitoring and Surveillance System).

          

Kiến trúc tổng thể của hệ thống quản lý và giám sát nguồn phóng xạ

Trên hình vẽ là sơ đồ kiến trúc tổng thể của hệ thống BKRAD. Đối tượng cần giám sát là các thiết bị chứa nguồn phóng xạ (Projector 880/660), trên các Projector này được gắn các thiết bị BKRAD. Thiết bị BKRAD thực chất là một loại thiết bị IoT với các chức năng chính: CẢM BIẾN  - TRUYỀN THÔNG - CẢNH BÁO.

Hệ thống BKRAD cho phép người dùng và các cơ quan có thẩm quyền có thể giám sát từ xa một cách tức thời về vị trí cũng như trạng thái hoạt động của nguồn phóng xạ. Việc giám sát có thể được thực hiện qua Internet hoặc trên điện thoại thông minh.

                   

Các thành phần và chức năng của thiết bị BKRAD.

Để đảm bảo cung cấp được các tính năng theo yêu cầu, thiết bị BKRAD được được tích hợp nhiều công nghệ mới về cảm biến, định vị và truyền thông như: Định vị kết hợp nhiều công nghệ khác nhau: GPS, Cell-ID, và định vị sử dụng sóng WiFi; Truyền thông qua Internet và qua hệ thống thông tin di động; Hệ cảm biến chuyển động, cảm biến đo phóng xạ, cảm biến phát hiện có can thiệp trái phép từ bên ngoài. Thiết bị BKRAD sử dụng pin sạc, có thể sạc nhiều lần. Thời gian hoạt động trung bình sau một chu kỳ sạc pin là 7 ngày.

            

Giao diện hệ thống BKRAD trên Web.

Giao diện phần mềm quản lý giám sát được phát triển với đầy đủ các chức năng như: Hiển thị vị trí và trạng thái thiết bị chứa nguồn phóng xạ; Hiển thị các cảnh báo với nhiều mức độ khác nhau. Các mức cảnh báo cao như sắp cạn pin hoặc có can thiệp trái phép được gửi tức thời bằng SMS đến các số điện thoại được định trước. Ngoài ra, phần mềm BKRAD cũng được tích hợp các chức năng như phân quyền người dùng, quản lý đơn vị, quản lý thiết bị và đặc biệt phần mềm được tích hợp thực hiện các quy trình nghiệp vụ như khai báo nguồn mới, nạp thay nguồn cũ,… và chức năng bảo mật. Các chức năng phần mềm trên giao diện web cũng được phát triển thành một bản tương đương chạy trên điện thoại thông minh hệ điều hành Android.

                               

Hệ thống BKRAD trên smartphone.

Trước khi bàn giao BKRAD cho Cục ATBXHN sử dụng, BKRAD đã được thử nghiệm nhiều lần cả trong phòng thí nghiệm và trên thực địa. Dưới đây là một số hình ảnh thử nghiệm BKRAD.

                        

Thử nghiệm BKRAD trong môi trường phóng xạ cao tại Trung tâm đánh giá không phá hủy (NDE)

                      

Thử nghiệm thực địa BKRAD khu công nghiệp Formosa Hà Tĩnh, tháng 4/2016

                       

                      

         

Thử nghiệm thực địa BKRAD khu công trường nhà máy nhiệt điện Thái Bình, tháng 9/2016

Một số hình ảnh khác tại buổi họp báo giới thiệu sản phầm BKRAD.